نقد ساخت‌گرایی تکوینی رمان همسایه‌ها اثر احمد محمود

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، دانشگاه الزهرا

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه الزهرا

3 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه خوارزمی

چکیده

لوسین گلدمن (1913-1970م) پژوهشگر سرشناس در حوزة جامعه‌شناسی ادبیات و جامعه‌شناسی رمان است. وی با پیروی از نظریة کارل مارکس به بررسی ارتباط اثر ادبی با جامعه پرداخت؛ پس از آن حوزة پژوهش‌های جامعه‌شناسانة خود را به جامعه-شناسی رمان منحصر کرد و روش جدیدی را در پیش گرفت و آن را ساختگرایی تکوینی نامید. گلدمن در روش خود در پیِ برقراریِ پیوندی معنادار میان فرم ادبی و مهمترین جنبه‌های زندگی اجتماعی بود. در ساختگرایی تکوینی به جنبه‌های تاریخی توجّه ویژه‌ای می‌شود. احمد محمود (1310-1381هـ.ش) نویسندة خطة جنوب ایران است. وی را به دلیل پرداختن به زندگی واقعی طبقة کارگر و ضعیف جامعه نمایندة رئالیسم اجتماعی می‌دانند. رمان همسایه‌ها اولین رمان محمود است که به دلیل پرداختن به زندگی مردم جامعه به‌عنوان اثری اجتماعی قابل بررسی است. در این مقاله، این رمان به روش ساختگرایی تکوینی گلدمن از منظر نقد جامعه‌شناسانه بررسی شده است. رمان همسایه‌ها به دلیل پرداختن به مسائل جامعة ایران در دهة بیست، از جمله حضور نیروهای انگلیسی در ایران، غارت نفت، ملّی شدن صنعت نفت، اعتصابات کارگران و از این قبیل، اثری رئالیستی است و بسیاری از مؤلفه‌های روش ساختگرایی تکوینی گلدمن بر روی آن قابل انطباق است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

a structuralism genetic criticism of Ahmad Mahmoud's novel Hamsaye-ha (neighbors)

نویسندگان [English]

  • Arezou Shahbazi 1
  • Maryam Hosseini 2
  • Asgar Asgari Hasankloo 3
چکیده [English]

Lucien Goldman (1913-1970) is the popular researcher in the field of sociological literary criticism especially sociology of novel. He taken up to relation between literary work with society, with following from Karl Marx’s theories; then he limited field of sociological researches own to sociological novel and used the new method and it called structuralism genetic. Goldman was following to make the meaning relation between literary form and the most important aspects of social life. In structuralism genetic was especial attending to historical aspects. Ahmad Mahmoud (1310-1381) is the writer from south of Iran. He is representative of social realism writer because of attending to realism life of worker and weak class. Hamsaye-ha (Neighbors) is the first novel of Mahmoud that is considerable as work’s social for attending to society life people. In this article, this novel considered with method of structuralism genetic according to sociological criticism. In conclusion we concluded that Hamsaye-ha (Neighbors) is a realistic work because of attending to problems of Iran’s society in twenty decade, for example, presence forces english in Iran, plundering oil, nationalization of the oil industry, and protest of workers and is applicable on this novel many of the elements of method of structuralism genetic.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sociological criticism
  • Lucien Goldman
  • structuralism genetic
  • Ahmad Mahmoud
  • Hamsaye-ha (Neighbors)